D29 - 286 Linia  Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł.

Linia Wałbrzych - Kłodzko powstała w latach 1879-80 jako przedłużenie Śląskiej Kolei Górskiej. Linię wybudowano jako jednotorową jednocześnie wykupując tereny pod dwa tory. W latach 1908-13 położono drugi tor. Linia przebiegała przez tereny obfitujące w doliny i wzgórza, co wymuszało na budowie wielu wiaduktów, mostów i tuneli. Na trasie linii musiano wybudować 9 stalowych mostów (w tym 6 o długości powyżej 100 m), 45 wiaduktów, 97 przepustów oraz 3 tuneli. jednokomorowych. Podczas układania drugiego toru musiano w obecnych 3 tunelach wykuć bliźniacze komory. Tunel pod Świerkową Kopą ma 1168 m, pod górą Sajdak 377 m, a pod górą Mały Wołowiec 1605 m długości. Na trasie linii usytuowano 13 stacji i przystanków oraz 4 bocznice ( do kopalni "Ruben" w Nowej Rudzie Przedmieście, do kopalni "Wenzeslaus" od stacji Ludwikowice Kł., do papierni w Młynowie oraz do rzeźni miejskiej w Kłodzku). Do 1947 roku kilometraż linii liczony był od Berlina, a następnie od Kłodzka.

     Daty otwarcia linii lub odcinków Kłodzko - Nowa Ruda 15.10.1879, Nowa Ruda - Wałbrzych Gł. 15.10.1880
     Zmiana ilości torów Jeden. W latach 1908 - 1913 zmiana na dwa.  Po 1945 roku pozostało następująco: Wałbrzych - Jedlina Zdr. - 1, Jedlina Zdr. - Ludwikowice Kł. - 2, Ludwikowice Kł. - Nowa Ruda - 1, Nowa Ruda - Kłodzko - 2.
     Elektryfikacja Brak
     Ruch osobowy Czynny. Zawieszony w okresie 31.03.2006-31.03.2007. oraz w okresie 09.12.2007 - 05.01.2009.
     Ruch towarowy Czynny
     Zamknięcie lub likwidacja Na niektórych odcinkach po 1945 roku zlikwidowano lub zamknięto po jednym torze.
Plan linii Profil linii

Nazwy

Kilometraż Wys. Znak Rodzaj Kl.

Data

Gale
ria
Rysunki z lat : *
Obecna Wcześniejsze Do 1947 Po 1947 Otwarcia Zamk./Likw.
Kłodzko Gł. Glatz Hauptbahnhof 395,80 0,000 287 KG St 1 01.11.1874   1944 1971 2009 *1
Rzeźnia miejska   394,7 0,439     Bsz   Około 1921 L - ok. 1995       *2
Żwirownia   394,65 1,150     Bsz   Około 1900 L - ok. 1945         *3
Bocznica nr.610   393,53 2,272     Bsz   Około 1921 L - ok. 1995 1940     *4
Bierkowice Birgwitz 391,07 4,732 308   Po   20.05.1884   1925   2007  
Gorzuchów Kłodzki Möhlten, Miłotyń 388,19 7,610 315   St/Poł 3 15.10.1879   1927 1965 2009  
Ścinawka Średnia Mittelsteine, Ścinawa Średnia 381,71 14,067 352 ŚŚ St 2 15.10.1879   1920 1964 2007  
Nowa Ruda Neurode 374,14 21,664 420 NR St 3 15.10.1879   1942 1965 2008  
Nowa Ruda Przedm. Rubengrube 371,96 23,836 429   Bsz/Po   05.08.1880   1892 1978 2007 *5
Zdrojowisko Centnerbrunn 368,62 27,179 460   Po  

05.1896

  1926   2007  
Ludwikowice Kł. podg Ludwigsdorf 366,93 28,870 480 LK St/Pboczn 3 08.01.1882   1926   2007  
Ludwikowice Kł. Ludwigsdorf 366,51 28,370 480   St/Po 3 od 1912   1926   2007  
Świerki Dolne Nieder Königswalde, Lesisk Dolny 362,62 33,179 519   Po/St/Po 3 01.11.1900   1913   2006  
Bartnica Königswalde, Lesisk 360,59 35,210 537   St/Po+bsz 4 15.10.1880   1926   2008  
Głuszyca Górna Ober Wüstegiersdorf, Bystrzyck Górny 355,78 40,022 496   Po/St/Po 3 15.10.1880   1938   2007  
Głuszyca Wüstegiersdorf, Bystrzyck 353,54 42,263 485 St 3 15.10.1880   1930   2007  
Jedlina Zdr. Bad Charlottenbrunn, Zdrojowiec 350,76 45,036 496 JZ St/Po 2 15.10.1880   1938   2006  
Jedlina Górna Steingrund, Kamieńsk 348,16 47,636 511   Po  

1898

  1926   2007  
Wałbrzych Gł. Waldenburg–Dittersbach, Dzietrzychów 344,81 50,990 507 WG St 1 15.08.1867   1906 1944 2009  
Czcionka pogrubiona - Stacja węzłowa    (St. - stacja, Po - przyst., Poł - przyst. z ładownią, Ł - ładownia, m - mijanka, Podg - post. odgał., Pe - post. odst., Pb - post. boczn.)

 

*2  Bocznica Rzeźni miejskiej
*3  Bocznica żwirowni
*4  Bocznica papierni w Młynowie
*5   Najpierw była bocznica kopalni. Po 1945 roku uruchomiono przystanek.
 
Więcej informacji o historii linii można przeczytać tutaj:
Scheer Andrzej, Zapomniane linie kolejowe w województwie wałbrzyskim, [w:] Rocznik Świdnicki 84, s. 48–49
Estmanowicz Andrzej, Koleje elektryczne Dolnego Śląska po przejęciu przez PKP w 1945 roku, [w:] Parowozik 4/90, s. 6–7 i 15.
Przemysław Dominas "Kolej Wałbrzych - Kłodzko"
Kłodzko Gł.  (Glatz Hauptbahnhof)
Stacja węzłowa 1 kl.  usytuowana na 93,481 (93,39) km linii Wrocław - Międzylesie i początkowa linii do Wałbrzycha położona na wysokości 287m npm.
Początkowa stacja miała 8 torów oraz: budynek dworca, budynki wc, magazyn towarowy, dwustanowiskową lokomotywownię z obrotnicą, wieżę wodną z żurawiem, peron i plac ładunkowy. W latach 1877-79 z powodu doprowadzenia do Kłodzka linii z Wałbrzycha stację rozbudowano. Sekcję  sześciu torów Wałbrzyskich  wraz z peronem umieszczono po zachodniej stronie budynku dworca.  Wybudowano tam magazyn, 6-cio stanowiskową lokomotywownię wachlarzową z obrotnicą oraz wieżę wodną. Podczas układania drugiego toru wybudowano drugi peron po stronie Wałbrzyskiej oraz dodatkowe obiekty w tym kolejną wieżę wodną.  Kolejne przebudowy stacji wiązały się z budową linii do Szczytnej i Stronia Śl. Rozbudowano wtedy układ torowy po stronie wschodniej o kolejne tory, plac ładunkowy, magazyn, oraz rampę załadunkową. wybudowano drugą lokomotywownię wachlarzową z obrotnicą, 4 nastawnie, oraz nowe perony dla linii do Szczytnej i Stronia Śl.
 
Boczn. Rzeźnia miejska  (...)
Bocznica usytuowana na 0,439 (394,7) km linii Kłodzko - Wałbrzych. Wybudowana po I wojnie światowej.
Po 1945 roku wykorzystywana także podczas kampanii buraczanej. Bocznica miała 2 tory. Zlikwidowana około 1995 roku.
 
Boczn. Żwirownia  (...)
Bocznica żwirowni usytuowana na 1,150 (394,65) km linii Kłodzko - Wałbrzych.
Wykazana na niemieckich mapach 1:25000. Bocznica miała 2 tory.
 
Boczn. 610  (...)
Bocznica do papierni w Młynowie usytuowana na 2,272 (393,53) km linii Kłodzko - Wałbrzych.
Po odgałęzieniu się bocznicy od szlaku wybudowano tory zdawczo-odbiorcze  w ilości 3 szt. Od nich do Młynowa szedł jeden tor bocznicy.
 
Bierkowice  (Birgwitz)
Przystanek obsadzony strażnikiem kolejowym usytuowany na 4,732 (391,07) km linii Kłodzko - Wałbrzych położony na wysokości 308 m npm.
Pierwotnie przystanek miał nieduży budynek drewniany mieszczący kasę i poczekalnię.  W czasie rozbudowy linii na dwutorową wybudowano murowany budynek dworca a poprzedni przekształcono w otwartą wiatę przystankową. Przystanek miał 2 perony.
 
Gorzuchów Kłodzki  (Möhlten, Miłotyń)
Stacja 3 klasy usytuowana na 7,610 (388,19) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 315 m npm.
Stacja posiadała budynek dworca z magazynem, wc, budynek mieszkalny dla pracowników, 2 nastawnie, 2 perony, rampę boczno-czołową, wagę wagonową, skrajnik i plac ładunkowy.
Układ torowy to: 2 tory główne zasadnicze, 1 główny dodatkowy, 4 odstawcze i ładunkowy. W 2006 roku zdegradowana do przystanku z ładownią.
 
Ścinawka Średnia (Mittelsteine, Ścinawa Średnia)
Stacja 2 klasy usytuowana na 14,067 (381,71) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł., 5,101 (45,48) km linii Srebrna Góra - Radków i
początkowa linii do stacji Otovice Zastawka położona na wysokości 352 m npm.
Stacja miała budynek dworca, magazyn, wc, budynki gospodarcze i techniczne, 2 place ładunkowe, suwnicę towarową, wagę wozową i wagonową, skrajnik, rampę boczno-czołową i 2 nastawnie "ŚŚ" i "ŚŚ1". Ponadto była dwustanowiskowa parowozownia z obrotnicą i wieża wodna. Stacja miała 4 perony. Pierwszy obsługiwał linię do Tłumaczowa i Otovic, drugi wyspowy linię Wałbrzych - Kłodzko. Pozostałe dwa były na terenie Małego Dworca  do obsługi linii Dzierżoniów - Radków. Mały Dworzec miał własny budynek dworca , wc, plac ładunkowy i wagę wagonową.
Układ torowy to: Po stronie linii Wałbrzych - Kłodzko 3 tory główne zasadnicze, 2 główne dodatkowe, 13 bocznych w tym ładunkowe.
Po stronie linii Sowiogórskiej - 2 główne zasadnicze i 5 bocznych w tym ładunkowy. Od stacji odchodziły bocznice do: cegielni, tartaku i elektrowni. Ponieważ stacja była stacją graniczną były oddzielne pomieszczenia dla urzędników pruskich i austriackich. Magazyn podzielony był na 2 części dla celników pruskich i osobne skrzydło dla celników austriackich. Parowozownia była do obsługi linii do Tłumaczowa i Brounova. Linia ta była administrowana i obsługiwana przez koleje austriackie a później czeskie.
 
Nowa Ruda (Neurode)
Stacja 3 klasy usytuowana na 21,664 (374,14) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 420 m npm.
Stacja posiadała budynek dworca, magazyn, wc,2 budynki mieszkalne dla pracowników, dwustanowiskową lokomotywownię z obrotnicą, żurawie do nawadniania parowozów wraz ze zbiornikami wody, 2 budynki gospodarcze, 2 nastawnie "NR" i "NR1", 2 perony, rampę boczno-czołową, wagę wagonową i wozową, skrajnik i plac ładunkowy z dźwigiem ładunkowym.
Układ torowy to: 2 tory główne zasadnicze, 1 główny dodatkowy, 2 boczne, 3 ładunkowe i trakcyjny.
 
Nowa Ruda Przedm.  (Rubengrube)
Bocznica szlakowa kopalni "Ruben" usytuowana na 23,836 (371,96) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 429 m npm.
Bocznica miała około 3 torów. Po 1945 roku powstał tam przystanek.
 
Zdrojowisko (Centnerbrunn)
Przystanek obsadzony usytuowany na 27,179 (368,62) km linii Kłodzko - Wałbrzych położony na wysokości 460 m npm.
Pierwotnie przystanek miał nieduży budynek drewniany mieszczący kasę i poczekalnię.  W czasie rozbudowy linii na dwutorową wybudowano murowany budynek dworca, wc, budynek gospodarczy oraz wiatę przystankową. Przystanek miał 2 perony. W 1945 roku zlikwidowano jeden z torów. Kasa czynna była do końca lat 80-tych.
 
Ludwikowice Kł. (Ludwigsdorf)
Stacja 3 klasy usytuowana na 28,870 (366,93) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 480 m npm.
Najpierw powstał przystanek który  posiadał budynek dworca, poczekalnię i peron. Przystanek obsługiwało 2 pracowników w dzień i jeden w nocy. Obsługiwali oni również ruch na bocznicy. Ponieważ dojście do przystanku było bardzo strome i trudne, podczas układania drugiego toru  przystanek przeniesiono 400 m na zachód. Wybudowano tam budynek dworca, wc, budynek mieszkalny dla pracowników oraz wyspowy peron z przejściem podziemnym. Na terenie dawnego przystanku wybudowano nastawnie i pełnił on rolę stacji towarowej dla bocznicy. Na stacji tej były 3 tory przelotowe i żeberko. Od stacji odchodziła bocznica do kopalni.
 
Świerki Dolne (Nieder Königswalde, Lesisk Dolny)
Przystanek a następnie stacja 3 klasy usytuowana na 33,179 (362,62) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 519 m npm.
Stacja posiadała budynek dworca, wc, magazyn, 2 perony, budynek mieszkalny dla pracowników,  skrajnik, budka dróżnika oraz prywatny magazyn i wagę.
Układ torowy to: 2 tory główne zasadnicze i 2 boczne ładunkowe. Od stacji odchodziła bocznica firmy Stenzel and Co. Bocznica ta miała 2 tory wagę , magazyn urobku oraz zsyp do załadunku wagonów. Do bocznicy urobek z kamieniołomu transportowany był kolejką linową. W latach 90-tych zlikwidowano posterunek dyżurnego ruchu, wycięto tory boczne a stację zdegradowano do przystanku.
 
Bartnica  (Königswalde, Lesisk)
Stacja 4 klasy usytuowana na 35,210 (360,59) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 537 m npm.
Stacja miała budynek dworca z magazynem, 2 perony, wc, budynki mieszkalny dla urzędników kolejowych,  zbiornik wody wraz z maszynownią i żurawiami do nawadniania parowozów, 2 nastawnie, obrotnicę wagonów, skrajnię ładunkową , rampę boczno-czołową i plac ładunkowy. Był tam też garaż loka i kruszarka do kamienia. Urobek z kamieniołomu transportowany był kolejką linową.
Układ torowy to: 2 tory główne zasadnicze, 6 bocznych w tym ładunkowy. W latach 90-tych zlikwidowano nastawnie i część torów bocznych a stację zdegradowano do przystanku.
 
Głuszyca Górna  (Ober Wüstegiersdorf, Bystrzyck Górny)
Początkowo przystanek później stacja 3 klasy usytuowana na 40,022 (355,78) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 496 m npm.
Stacja miała budynek dworca z magazynem, 2 perony, wc, plac ładunkowy do przeładunku towarów na kolejki wąskotorowe.
Układ torowy to 2 tory główne zasadnicze i 4 boczne w tym ładunkowy. Od stacji odchodziła bocznica do kruszarki kamienia gdzie ładowano wagony.
Kruszarka czynna była do lat 80-tych. W latach 90-tych zlikwidowano tory boczne a stację zdegradowano do przystanku.
 
Głuszyca  (Wüstegiersdorf, Bystrzyck)
Stacja 3 klasy usytuowana na 42,263 (353,54) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. położona na wysokości 485 m npm.
Stacja miała budynek dworca, wc, budynek mieszkalny i gospodarczy, magazyn, 2 perony, rampę boczno-czołową, nastawnię, magazyn pocztowy, wagę wagonową, skrajnik, suwnicę towarową i plac ładunkowy. Stacja miała żurawie wodne wraz ze zbiornikiem do nawadniania parowozów.
Układ torowy to 2 tory główne zasadnicze 7 bocznych w tym ładunkowe. Od stacji odchodził tor pod prywatną rampę boczną służącą do rozładunku drzewa przy tartaku.
 
Jedlina Zdr.  (Bad Charlottenbrunn, Zdrojowiec)
Stacja 2 klasy usytuowana na 45,036 (350,76) km linii Kłodzko Gł. - Wałbrzych Gł. i 82,166 km linii Wrocław - Jedlina Zdr. położona na wysokości 496 m npm.
Stacja posiadała: budynek dworca z nastawnią JZ, wc na peronach, magazyn towarowy, 2 perony połączone przejściem podziemnym, wieżę wodną wraz z żurawiami do nawadniania parowozów, dwustanowiskową parowozownię z obrotnicą i kanałem do ich obsługi, 2 nastawnia JZ1 i JZ2, rampę boczno-czołową, plac ładunkowy, wagę wagonową, suwnicę towarową oraz zasiek węglowy.
Układ torowy to: 3 tory główne zasadnicze, 2 główne dodatkowe,  2 odstawcze, 2 ładunkowe,2 wyciągowe i 3 trakcyjne.
 
Jedlina Górna  (Steingrund, Kamieńsk)
Przystanek obsadzony usytuowany na 47,636 (348,16) km linii Kłodzko - Wałbrzych położony na wysokości 511 m npm.
Przystanek w początkowym okresie miał nieduży budynek dworca. w okresie przebudowy linii na dwutorową wybudowano nowy budynek dworca z magazynem, wc, budynek mieszkalny dla pracowników. Wybudowano też peron wyspowy kryty wiatą z przejściem podziemnym. Obsługa była do końca lat 80-tych.
 
Wałbrzych Gł.  (Waldenburg–Dittersbach, Dzietrzychów)
Stacja 1 klasy  usytuowana na 78,912 km linii Wrocław Świebodzki – Zgorzelec i 50,99 km linii Kłodzko – Wałbrzych położona na wysokości 510 m npm. Oddana do użytku 15.08.1867 roku. Stacja posiada: budynek dworca, 3 perony z przejściem podziemnym, magazyn towarowy z rampą boczno-czołową, wagę wozową, wagę wagonową, skrajnik, plac ładunkowy, halę przeładunkową z rampą, lokomotywownię wachlarzową z obrotnicą ( w pierwszym okresie istnienia stacji parowozownia wachlarzowa była w okolicach WG5 w rejonie gdzie później była grupa torów odstawczych - obecnie teren zarośnięty krzakami), halę napraw loków, punkt obsługi elektro-wazów, warsztaty naprawcze wagonów, 2 wieże wodne, 6 nastawni (WG, WG1, WG2, WG3, WG4, WG5) oraz
- grupę torów towarowych przyjazdową od Wrocławia
- grupę torów towarowych przyjazdową od Jeleniej G.
- grupę torów towarowych przyjazdowo- odjazdowych
- grupę torów rozrządowych wraz z górką rozrządową
- grupę torów towarowych odstawczych (obecnie nieużywana lub zlikwidowana)
- grupę torów postojowych składów osobowych
- grupę torów ładunkowych
- grupę torów przy lokomotywowni i punkcie obsługi elektro-wozów.
Od stacji odchodziły bocznice do kompleksu kopalni Mieszko, kopalni Henryk, kopalni Eugeniusz i sztolni Ermestine.
Szybowice Wałbrzyskie
Przystanek osobowy usytuowany na 82,783 km linii Wrocław Świebodzki – Zgorzelec.
Oddany do użytku około 1985 roku. Zlikwidowany około 1991 roku.